Bosanski Haber Girişi : 20 Şubat 2021 17:19

Preminuo šejh hafiz Muhammed Emin Saraç: Turski alim, posljednji živući učenik šejhu-l-islama Muhammeda Zahida el-Kevserija

Muhammed Emin Saraç je rođen 1929. godine u gradu Tanoba, u distriktu Erbaa, u pokrajini Tokat, u sjevernoj Anadoliji, 730 km istočno od Istanbulu. Odrastao je u ulemanskoj porodici...

 

 

Jučer je preselio na ahiret čuveni šejh hafiz Muhammed Emin Saraç (1929-2021), poznati turski alim, Azharlija i posljednji živući učenik šejhu-l-islama Muhammeda Zahida el-Kevserija (1879-1952). Treba naglasiti da su naš Mehmed Handžić (1906-1944) i šejh Muhammed Emin Saraç kolege, jer su obojica imali idžazetnamu od šejhu-l-islama Kevserija.

 


  Muhammed Emin Saraç je rođen 1929. godine u gradu Tanoba, u distriktu Erbaa, u pokrajini Tokat, u sjevernoj Anadoliji, 730 km istočno od Istanbulu. Odrastao je u ulemanskoj porodici. Njegov djed Uzejir-efendija je bio nakšibendija i muderris u Medresi Kešfi džamije u Niksaru (780 km istočno od Istanbula, provincija Tokat), a njegov otac Mustafa-efendija je bio hafiz i imam.

 


  Muhammed Emin je počeo učiti Kur’an napamet sa 6 godina života. Tako je još u djetinjstvu postao hafiz. I druga hafiz Mustafina djeca su bili hafizi. Tako su hifz završili Muhammedova braća Behaddin, Osman i Jusuf, kao i njegove sestre.


  Muhammed Emin je odrastao u teškom vremenu za turske muslimane. Bilo je to vrijeme Mustafe Kemala Ataturka (1923-1938).

 


Muhammed Emin Saraç je u periodu 1940-1943. godine učio mukabele u gradovima Merzifon (630 km istočno od Istanbula, provincija Amasja) i Niksar. Onda ga je otac 1943. godine poslao u Istanbul, kako bi učio u Ali Hajdar-efendijinoj tekiji.

 

Pošto je tekija bila pod stalnim državnim nadzorom, Ali-efendija je povjerio Muhammeda Emina Omer-efendiji, glavnom imamu Sultan Fatihove džamije. Tako je Muhammed Emin proveo tri mjeseca kao musafir u Sultan Fatihovoj džamiji. Potom se upisuje u Učbaš (Üçbaş) medresu, koju završava 1950. godine. Dalje obrazovanje nastavlja u Kairu, gdje završava azharsku medresu, te diplomira šerijatsko pravo na Šerijatsko-pravnom fakultetu na Univerzitetu El-Azhar. U Istanbul se vratio 1958. godine.

 

 

/AKOS

 

Šejh Saraç je iskoristio svoje sedmogodišnje školovanje u Istanbulu i osmogodišnje školovanje u Kairu za usavršavanje pred istaknutim šejhovima. Tako je u Istanbulu učio akaid, fikh, hadis, tefsir i druge islamske nauke u halkama gorespomenutih Ali Hajdar-efendije i Omer-efendije, ali i pred Gumuldžineli (Gümülcineli) Mustafa-efendijom, Muhaddisom Ibrahim-efendijom, Arnavut Husrev-efendijom, Silistreli Sulejman Hilmi-efendijom i dr.

 

Tom prilikom je pročitao, između ostalog: Sahih imama Buharije, Sahih imama Muslima, Sunen imama Tirmizije i Miškatu-l-mesabih imama Hatiba Tibrizija iz hadisa; Nuru-l-idah i Meraki-l-felah imama Šurunbulalija i Muhtesar imama Kudurije iz fikha; Šifa’ imama Kadi Ijada iz sire; Akaid imama Nesefija i Šerhu-l-Akaid, poznati komentar na Nesefijev Akaid kojeg je napisao imam Teftazani, iz akaida; Tefsir imam Bejdavije iz tefsira; itd. U Istanbulu je 1948. godine dobio prvu opću idžazetnamu od šejha Sulejman-efendije ibn Fadlirekkevija, muderrisa Sultan Fatihove džamije.

 


  U Kairu je Saraç učio pred glasovitim azharskim šejhovima, ali i turskim šejhovima koji su 1924. godine morali da napuste Tursku radi Ataturkove tiranije. Tako je u Kairu posjećivao halke: Muhammeda Zahida Kevserija, pretposljednjeg osmanskog vekila šejhu-l-islama, Mustafe Sabrija, pretposljednjeg osmanskog šejhu-l-islama, Jozgatli Ihsan-efendije, Muhammeda Abdulvehhaba Buhajrija, Ahmeda Fehmija Ebu Sunneta, Ali Jakub-efendije, Abdulfettaha eš-Ša’saa i dr.

 


  Muhammed Emin Saraç se po povratku iz Kaira 1958. godine posvetio podučavanju. Tako je počeo držati predavanja iz hadisa, fikha, tefsira, akaida i drugih islamskih nauka u Fatihovoj džamiji. Imao je preko 2000 učenika. Njegovi učenici nisu samo iz Turske, već i iz: Egipta, Sirije, Jordana, Palestine, Kuvajta, Indije, Pakistana, Bosne itd. Hizmetio je Fatihovu džamiju čak 63 godine, sve do 2021. godine. Stoga ne treba da čudi da se na idžazetnamama koje je izdavao potpisivao kao: Muhammed Emin Sarač (Serradž), hizmećar iluma u džamiji Sultana Mehmeda Fatiha, neka mu se Allah smiluje, u Istanbulu.

 


  Šejh Saraç je tokom života dobio opće izdžazetname od najpoznatijih svjetskih učenjaka, među kojima su: Muhammed Zahid Kevseri, Abdulfettah Ebu Gudde, Muhammed Jasin Fadani, Muhammed Hasan Meššat Mekki, Muhammeda Abdurrešid Nu’mani, Alije Nedvi i dr. Upravo zbog njegove ljubavi i pažnje prema senedu i idžazetnamama, zadnjih decenija su učenjaci i učenici iz cijelog svijeta dolazili na noge Muhammedu Eminu Saraçu, kako bi uzeli od njega idžazetnamu i povezali se cijenjenim senedima Saračevih šejhova, posebnom Kevserijevim senedima.

 


   Vrijedno je još spomenuti da je šejh Sarač učestvovao u prevođenju na turski jezik tefsira Fi zilali-l-Kur’an, čiji je autor poznati Sejjid Kutb (1906-1966).
  Šejhova smrt je odjeknula. Iako nisu prošla ni 24 sata, svi turski mediji su prenijeli vijesti (Sabah, Trt Haber, Hurriyet, Cumhuriyet, Milliyet, Anadolu Agency, CNN Turk, Haber Turk itd.). Također, vijest su prenijeli i svjetski najpoznatiji mediji na arapskom jeziku (El-Kuds, Aldžazira, El-Umme itd.).

 

Turski predsjednik Erdogan je na sljedeći način na društvenim mrežama prokomentarisao šejhovo preseljenje na ahiret:


Muhammed Emin Saraç hocamıza Cenab-ı Allah’tan rahmet niyaz ediyorum.
(Molim Uzvišenog Allaha da našem profesoru Muhammedu Eminu Saraçu podari rahmet.)

 

 

 

Zambak.ba/AKOS/Jusuf Džafić

FOTO:AKOS