Tarih Haber Girişi : 03 Mart 2021 18:10

Ortaylı: Türkiye, Bosna Hersek’in Hayatından Sorumludur

Bosna ile İlişkileri Geliştirme Merkezi Vakfı (BİGMEV) tarafından Bosna Hersek’in bağımsızlık yıl dönümü vesilesiyle gerçekleştirilen video konferansta konuşan tarihçi, akademisyen ve yazar İlber Ortaylı, Bosna Hersek tarihine ilişkin ilginç detaylar paylaştı.

 

"Saraybosna, Bursa’nın İkiz Kardeşi"

 

1972’de ilk defa Bosna’ya gittiğini anlatan Ortaylı, "Şehre girdiğim zaman elimde ağır bavullar vardı, kitap postalamak mümkün değildi. Viyana’dan aldığım kitapları taşıyordum. Trendekiler, beni hiç tanımayan insanlar yardım ediyorlardı, bu beni çok duygulandırdı. Çok ayrı bir yere geldiğimi fark ettim. Trenden inince Saraybosna, daha girerken gördüm, orası Bursa’ydı. Bursa’yla kardeş şehir değil ikiz kardeş gibi. Yapı müsait, fizik, coğrafya. Ama mimaride de böyle bir etkileşim var” dedi.

 

"Türkçe’de Tasfiye Edilen Kelime ve Deyimler Boşnakça’da Yaşıyor"

 

Saraybosna’da artık Türkiye’de bügün kaybolan bir İslamiyet gördüğünü, Çarşı Camii’nde ezanın hoparlörsüz okumasının onu çocukluğuna götürdüğünü ve modern giyimli kadınların başlarını örterek beş vakit namaz kılmalarına çok şaşırdığını anlatan Ortaylı, Bosna Hersek’te kendisini şaşırtan bir diğer şeyin ise Türkçe’de bugün artık kullanılmayan bazı kelimelerin Boşnakça’da yaşıyor oluşu olduğunu söyledi. Ortaylı, “Bence Boşnakça’yı Boşnakça yapan öyle bazı Sırpların söylediği gibi “Turcizm”ler değil, "Ottomanizm"ler. Onun üzerinde durmak lazım. Bu imparatorluğun kaybolan bir veçhesidir” dedi.

 

“Avusturya’yı Engellediler” 

 

Viyana Kuşatması ve bozgundan sonra Bosna’nın çok ilginç bir savunma gösterdiğini, Bosna beylerinin bir savunma sistemi kurarak Avusturya’yı engellediklerini ve uzun süre ayakta kalmayı başardıklarını söyleyen Ortaylı, “Bosna ancak Pasarofça anlaşmasından sonra elden çıkmıştı fakat 1731 Belgrad anlaşmasında tekrar geri aldık. Bir tek Prens Eugen girebilmiş oraya, asrın sonunda ortaya çıkmış çok önemli bir komutandır, çok gençti o zaman. O olmasaydı, 17. yüzyılın en önemli komutanı IV. Murat olacaktı. Onun haricinde başka kimsenin girebildiği bir yer değil. Nasıl oluyor ki Avusturya işgali sırasında, 12 yıl içerisinde kendilerini koruyorlar” dedi.

 

Avusturya, Bosna’yı 1908’e Kadar İlhak Edemedi

 

Bosna’nın özel yapısı nedeniyle 1908 senesine kadar ilhak edilmediğini söyleyen Ortaylı, “Taa ki Avusturya Macaristan Dışişleri Bakanı Graf Aehrenthal burayı resmen ilhak edene kadar. Kendisine, sen deli misin başımıza bela aldın, burası beyaz bir fildir, çok pahalıya mal olur sana dediler. Öyle de oldu. Harbi patlatan kıvılcım Bosna’da patladı” dedi.

 

“Türkiye, Bosna Hersek’in Hayatından Sorumludur”

 

Dayton Barış Anlaşması’na tarafların sadık kalması durumunda mesele olmayacağını fakat bunun kaçırılması durumunda herkesin yine bildiğini yapacağını söyleyen Ortaylı, “Allah korusun diyoruz ve istiyoruz ki bu yürüsün. Türkiye, Bosna Hersek’in hayatından sorumludur, çünkü bu ülkeyi imparatorluğa biz kattık ve Bosnalılar bu kültürü benimseyip geliştirdiler” dedi.

 

Zambak.ba

Yorum Yaz
  • UYARI: Konuyla ilgisi bulunmayan, hakaret içeren cümleler veya imalar, inançlara saldırı, şiddete teşvik yorumları onaylanmamaktadır.